TEM18 z zewnątrz przypomina TEM2, dlatego często uważa się je za niemal identyczne. W części hamulcowej nie jest to do końca prawda: pneumatyka sterująca jest w obu lokomotywach wspólna, natomiast część wykonawcza – cylindry hamulcowe i przekładnia dźwigniowa – jest zbudowana inaczej. Omawiamy najważniejsze różnice dla osób obsługujących oba typy lub dobierających części zamienne.
Co jest wspólne
Podstawa pneumatyki w obu lokomotywach jest taka sama:
- zawór maszynisty nr 394 (w TEM18 – modyfikacja 394M, w części TEM18D – nr 395);
- zawór hamulca pomocniczego nr 254;
- zawór rozrządczy nr 483;
- cztery zbiorniki główne po 250 l;
- regulator ciśnienia ZRD – sprężarka pracuje w zakresie 7,5–8,5 kgf/cm².
Dlatego zawory, zawory rozrządcze i zestawy naprawcze do nich w większości przypadków pasują do obu serii.
Główna różnica – cylindry hamulcowe
TEM2: 4 cylindry hamulcowe o średnicy 254 mm (10″), po dwa na wózek. Każdy cylinder poprzez układ dźwigni, wahaczy i cięgien dociska klocki kilku kół po swojej stronie wózka.
TEM18: 12 cylindrów hamulcowych nr 553 o średnicy 8″ – po jednym na każde koło. Cylinder znajduje się przy kole, a przekładnia dźwigniowa jest krótka (na zdjęciu dobrze widać osobne cylindry przy kołach wózka).
Co to daje w praktyce:
- mniej przegubów, sworzni i cięgien – mniejsze zużycie i luzy;
- klocki są dociskane do kół bardziej równomiernie;
- skok tłoczyska regulowany jest osobno dla każdego koła.
Różne normy skoku tłoczyska
Ze względu na inną konstrukcję różnią się także normy skoku tłoczyska cylindra hamulcowego:
- TEM2: 75–100 mm przy wyjeździe z lokomotywowni, nie więcej niż 125 mm w eksploatacji;
- TEM18: 50–75 mm przy wyjeździe z lokomotywowni, nie więcej niż 100 mm w eksploatacji.
Nie wolno stosować norm TEM2 do TEM18 – to częsty błąd tam, gdzie eksploatowane są oba typy.
Kontrola i zabezpieczenia
TEM2 i jego modyfikacje nie mają przekaźnika ciśnienia blokującego napęd przy niskim ciśnieniu w przewodzie hamulcowym – maszynista sam obserwuje manometry. W TEM18D zamontowano czujniki-przekaźniki ciśnienia: napęd jest blokowany, gdy ciśnienie w przewodzie hamulcowym spada poniżej 4,0–4,5 kgf/cm², kontrolowane jest ciśnienie w cylindrach hamulcowych, zastosowano elektropneumatyczny zawór samoczynnego hamowania EPK nr 150. W późniejszych egzemplarzach dodano blok osuszania powietrza i połączenie z systemem bezpieczeństwa KLUB-U.
Hamulec ręczny
- TEM2: działa na dwie osie przedniego wózka.
- TEM18: działa na dwie osie tylnego wózka i utrzymuje lokomotywę na pochyleniu do 30 ‰.
Co to oznacza przy zamawianiu części
- Zawory nr 394 i nr 254, zawór rozrządczy nr 483 i części do nich są w większości przypadków wspólne – wystarczy sprawdzić modyfikację.
- Cylindry hamulcowe, dźwignie, cięgna i części przekładni dźwigniowej w TEM2 i TEM18 są różne – przy zamówieniu zawsze podawaj serię lokomotywy.
- W razie wątpliwości przyślij numer części lub zdjęcie – pomożemy dobrać.
Części wyposażenia hamulcowego znajdziesz w naszym magazynie w Wilnie.